شرحی است به فارسی بر مقالهء دهم از اصول اقلیدس در علم هندسه که تنها جهت حفظ و نشر به چاپ می رسد و در آن از هرگونه اظهار نظر و ارائهء توضیحات تخصصی خودداری شده و کار شرح و توضیح آن به متخصصین این حوزه واگذار می گردد. لذا کتاب حاضر که تنها سهولت دسترسی به متنی نسبتآ صحیح را میسر می کند پیشکشی است به پژوهشگران این حوزهء فاخر.

در مقدمه ای که مصحح بر این کتاب نگاشته، چنین آمده است:

تا زمانی که مقالات اقلیدس به عنوان متون درسی در مدارس قدیمه مورد استفاده بوده، شروح کثیری هم بر آنها نگاشته می شد که معروف ترین آنها شرح خواجه نصیرالدین طوسی است. اما از میان شروحی که بر مقالهء دهم از اصول اقلیدس نوشته شده می توان شرح ملامحمد حسین نطنزی را یکی از بسیط ترین شروح دانست. وی در این شرح علاوه بر این که متن را از عربی به فارسی گردانیده، با استمداد از شروح دیگر چون شرح ملا ابوالحسن اهوازی و شرح میرزا ابوتراب نطنزی بر مقالهء عاشره، سعی نموده تا حد امکان نکات مجهول را از این شروح بزداید و متن همه فهم تری را در اختیار مخاطبان و طالبان قرار دهد.

شارح حداقل دو نسخه از مقالهء عاشره را در اختیار داشته، چنان که خود وی از آن ها با عناوین «نسخه حجاج» و «نسخهء ثابت» یاد کرده و نمونه ای از اختلاف بین دو نسخه را نیز بیان می کند.

با وجود این که شارح به شرح تفصیلی مطالب پرداخته، اما از تکرار مکررات و توضیح واضحات خودداری نموده و آنجا که توضیح دو مطلب شبیه به یکدیگر است خواننده را به مطلب مشابه ماقبل ارجاع داده و حتی در مواردی هم برای کسب اطلاعات بیشتر خواننده را به شرح برادر خود، میرزا ابوتراب نطنزی، در همان باب، ارجاع می دهد.

وی از برادر خود، میرزا ابوتراب، با عبارات «فاضل المحقق المولی المدقق شیخنا و استادنا و فخر المهندسین استاد الاجل» یاد می کند.